Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Flora Batava

Scleranthus perennis - Overblijvende Hard-Bloem

Groeiplaatsen.

Op schrale Zandgronden.

In de Binnenduinen van Wassenaar en Loosduinen; onder Overveen: ook aan de holle Bilt buiten Utrecht, en op andere plaatsen.

Huishoudelijk Gebruik.

Dit is de vermaarde Plant, aan welker wortels in Polen de Coccos polonicus, een schildluis (*) gevonden wordt, welke roode korrels oplevert, die een bloedrood Sap geven, welke eene voortreffelijke verwstof zijn, genaamd Poolsch Grein, of Scharlaken Grein, beschreven door Breyn (**) in Act. phys. med. Ac. N. C. vol. III. en door Houttuyn ($) in zijne Natuurl. Hist. D. I. st. X. bl. 484 env. Dit werd volgens Mattuschka Fl. silesiaca vol. II. p. 376. (£)in Polen bij eenige duizende ponden verzameld en verkocht. Het Bataafsche Genootschap te Rotterdam, heeft eenige jaren geleden eene prijsvraag opgegeven, of dit ook hier te lande gevonden wordt, doch dit is zonder gevolg gebleven. Ook oordeelt St. J. V. Geuns, in de Verh. der Holl. Maatschappij D XXVI bl. 313, dat deze Plant in ons land te schaars en te veel verspreid groeit, om daaraan veel van dit grein te kunnen opzamelen, indien het al in ons vaderland zou gevonden worden.

De Plant wordt door het Vee geweigerd. In het losse zand groeijende geeft het eenige vastheid en humus aan dezen grond. Crome.

<<Noot Luc: (*) 'Coccus polonicus', tegenwoordig 'Porphyrophora polonica, leeft op een 60-tal plantensoorten, maar vooral op Scleranthus perennis, zoals Kops terecht beweert. Deze schildluis is tegenwoordig zeer zeldzaam en met uitsterven bedreigd. Het volwassen wijfje meet tot 6.5mm lang. (http://en.wikipedia.org/wiki/Polish_cochineal)

Voor meer info over natuurlijke kleurstoffen zie: http://www.luminousgreen.net/botanicolor/ebot9.htm

(**) Johann Philipp Breyne (Breynius) (1680-1764): Duitse wetenschapper die o.a. bekend is om zijn observaties over de Poolse schildluis, 'Historia naturalis Cocci Radicum Tinctorii quod polonicum vulgo audit'. Hij studeerde o.a. medicijnen in Leiden bij Boerhaave.

($) Houttuyn: 'Natuurlyke Historie Of Uitvoerige Beschryving Der Dieren, Planten En Mineraalen / vervolg der Insekten' uit 1766. Zie image 506:484 in : http://resolver.sub.uni-goettingen.de/purl?PPN371999944

(£) Fl. silesiaca vol. II: moet zijn Volume 1; het betreft het werk 'Flora silesiaca oder Verzeichniß der in Schlesien wildwachsenden Pflanzen' in 2 delen. Zie vol 1: http://books.google.de/books?lr=&jtp=376&id=frwXAAAAYAAJ&hl=
nl#v= onepage&q=&f=false>>