Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Flora Batava

Euonymus europaeus - Gemeene Kardinaals-Muts

Groeiplaatsen.

Op hoge Gronden in Heggen.

By Haren buiten Groningen †, om Tiel †, te Drumpt [Drempt], aan den Waaldyk †. Buiten s'Hage [Den Haag] in de Nationale Bosschen ten Noord Oosten van den Scheveningschen Weg op sommige plaatsen † — buiten Makkinga in Vriesland tusschen het Kreupelhout, by Ouden-Aller in Hierden, en elders buiten Harderwyk [Harderwijk], by Velsen in een Boschje, in den Aardenhout [Aerdenhout] by Boekenrode buiten Haarlem, omtrent Zeyst [Zeist], by den Wildenberg in het Kwartier van Zutphen, omtrent Nimwegen [Nijmegen].

Huishoudelijk Gebruik.

Linnaeus wil, dat de Runderen, Schapen en Geiten de bladeren eten: de Paarden zyn uit hoofde van den onaangenamen reuk en smaak van deze Plant, daar van afkerig, gelyk ook naar de ervaring van sommigen, het overige Vee: (Mattuschka) zelfs zou dit gewas niet zonder gevaar zyn, en het Vee inzonderheid de Geiten, hier van veel etende, zulks moeten besterven. (Houttuin) — De Vrucht tot poeder gestoten, door de Boeren gebruikt, om het ongedierte op het hoofd der kinderen te doden. (Tournefort, De Gorter) De Vrucht wordt van de Mees-Vogeltjes en Roodborstjes gaerne gegeten, welke daar mede gemakkelyk kunnen gevangen worden. (Mattuschka)

Deze Heester, die zeer bekwaam tot levendige Heggen kan gebruikt worden, heeft taai, vast, geel, en fyn hout, (Suckow) veel overeenkomende met dat van den Boom-Palm (Buxus Sempervirens), en wordt hierom gezogt van de Draaiwerkers en Instrumentmakers tot Spillen, Klosjes voor de Speldenwerkers, Orgelpypen, Figuren voor het Schaakbord, Naaldkokers, Tandestokers, Deveken enz. doch men wil dat de Draaijers onder het bewerken van dit hout, ligt neiging tot braken krygen. (Mattuschka, Miller) Inzonderheid is dit hout week en breekt niet, als de Heester den grootsten omloop van Sappen heeft, en de bladen staan uittebotten (Bulliard) — Dit hout geeft de fynste houts-kolen, om daar mede te tekenen, en 'er Buspoeder van te maken. (Linnaeus) Tot het eerste oogmerk, moet men de dunste takken uit kiezen, dezelve breken ter lengte van een vinger, en in een yzeren dicht gesloten pot laten gloejen. (Du Hamel.)

De Vruchten in loog gekookt, geven eene geele kleur aan het Turksch Leder, saffraan genoemd. (Mappus aangehaald door Houttuin.) Verder komt van de Zaaddoosjes een donker geel sap, 't geen met eene ontbinding van aluin, eene goede zwavel-geele verw oplevert. (Dambourney) — In Trenthe perst men oly uit deze Vrucht. (Mattuschka)