Leeswerk.nl
Plantenboeken opengelegd

Sitemap
Index

Plantaardigheden.nl
Artikelen over planten

Leesmaar.nl
Dodoens en andere bijzondere boeken

Flora Batava

Galium verum - Geel Walstroo

Groeiplaatsen.

Op zandige en hoge gronden.

Op alle de Duingronden van Holland †, tusschen Zutphen en Arnhem en op de wallen dezer Steden †, rondom Nimwegen [Nijmegen] en op de Fortificatien aldaar †, buiten Bergen op Zoom en op de Fortificatien †. — In de Wouden van Vriesland, op de wallen te Harderwyk [Harderwijk], langs de dyken van Gelderland en het Sticht, op de muren van Utrecht, in het Haagsche Bosch langs den groten ryweg, en elders.

Eigenschap.

De Bloemen versch zynde, hebben een sterken, honigaartigen, min of meer onaangename reuk, welken zy gedroogd zynde, verliezen. — De Plant is zamentrekkende.

Kragt.

Weinig in gebruik: aangeraden in vallende ziekte, doch Cullen twyffelt, dat zy daar toe zou kunnen dienen.

Huishoudelijk Gebruik.

De Plant een aangenaam en heilzaam voedsel voor Runderen, Schapen en Geiten, welke hier door een melk geven, die veel en zeer goede kaas zoude opleveren: (Schreber aangehaald door St. J. Van Geuns) verdient op hoge zandgronden voor het Vee aangekweekt te worden (Ph. Oecon. Auszuge): wordt nogthans niet gegeten door Paarden en Varkens (Linn. Mattuschka.) De Bloemen zeer gezogt door de Beijen (Sw. Abh.)

De Plant zou eene byzondere kragt hebben om melk te stremmen (Ray, Haller, Linn.) waar van de Hoogd. Fransche en Engelsche namen dezer Plant ontleend zyn. In het Graaffschap Chester in Engeland zouden de Bloemen in het stremsel gedaan worden, en hier door de uitmuntende en geurige kaas maken, die dit Graaffschap oplevert. (Ray, Linn fl. suec. Houttuin) nogthans ontkent Bergius Mat. Med. vol. I p. 65 dit vermogen der Plant. Ook melden Parmentier en Deyeux in hun voortreffelyk Werk experiences et observations sur le lait p. 85 et 86, dat zy onderscheide proeven en onder verschillende omstandigheden hebben genomen wegens het voorgewende stremmende vermogen dezer Plant, doch zonder eenig gevolg. — Eindelyk hebben de proeven, die met alle naauwkeurigheid door den Lector in de Scheikunde Rouppe en my gedaan zyn, ons in staat gesteld, van te verzekeren, dat het gele Walstroo geene kragt bezit, om melk te doen stremmen.

De Bloemen geven eene fraaije gele verw aan de wol, inzonderheid wanneer hier Aluin wordt bygevoegd (Haller, Linn. Reuss) — De Wortel geeft eene rode verw, waar toe eene byzondere bereiding van denzelven wordt opgegeven (Sw. Abh. th. VII.) zelfs worden de beenderen van het Vee, dat dezen Wortel eet, rood, als of het meekrap-wortel hadt gegeten (Mattuschka, Kerner.) — Wanneer de Bloemen een zeer sterken reuk geven, voorspelt dit regen of onweder (Linn)